“Artes Havuzculuk’ta Havuz Projeleri Mühendislik ve Etik Üzerine Kurulur”

Anasayfa Röportajlar “Artes Havuzculuk’ta Havuz Projeleri Mühendislik ve Etik Üzerine Kurulur”

Yazar: Eda GEDİKOĞLU

14 Jan 2026

Enerji ve su kaynaklarının giderek daha kritik hâle geldiği günümüzde, havuz projelerinde mühendislik yaklaşımı ve standartlara uyum her zamankinden daha belirleyici. Enerji verimliliğinden su tasarrufuna, filtrasyon ve otomasyon sistemlerinden denge tankı tasarımına kadar pek çok teknik başlık sektörün gündeminde yer alıyor. Artes Havuzculuk Kurucusu Üzeyir Uludağ, projelendirmeden işletmeye kadar tüm süreçlerde standartlara uygun mühendisliğin önemini teknik detaylarla aktardı.

E-Dergi

Enerji maliyetlerinin hızla arttığı bir dönemde, havuz sistemlerinin enerji verimliliği artık tercih değil zorunluluk hâline geldi. Pompa seçimi, filtrasyon sistemi, hidrolik denge ve otomasyon açısından bakıldığında, enerji verimli bir havuz sisteminin olmazsa olmaz teknik kriterleri nelerdir?

Havuz sistemlerinde enerji verimliliği artık bir tercih değil zorunluluktur. Türkiye’de havuz sayısına ilişkin kesin veriler bulunmamakla birlikte; kamu havuzları, turistik tesisler, siteler, özel villalar ve yeni yerleşim alanlarıyla birlikte havuz kullanımı hızla artmaktadır. Bu yaygınlık, enerji ve su tüketimini de önemli bir gündem haline getirmektedir. Yüzme havuzlarının sağlıklı, güvenli ve sürdürülebilir şekilde işletilebilmesi; projelendirme aşamasından ekipman seçimine, işletme ve bakıma kadar tüm süreçlerde standartlara uyulmasını gerektirir.

Pompa ve filtrasyon sistemlerinde değişken devirli (inverter) pompaların kullanılması, sabit devirli pompalara kıyasla %30–60 oranında enerji tasarrufu sağlar. Filtrasyon tesisatları 24 saat çalışma esasına göre projelendirilmiş olsa da işletme sırasında yüzücü yoğunluğuna bağlı olarak otomasyon ve zamanlayıcılarla sistemin ihtiyaca göre çalıştırılması gerekir. Filtrelerin kirlenmesi pompaların daha fazla enerji harcamasına neden olduğundan, düzenli bakım, filtre temizliği ve kimyasal dengenin korunması enerji verimliliği açısından kritik öneme sahiptir. Aydınlatma da önemli bir diğer enerji tüketim kalemidir. Havuzlarda LED aydınlatmalar, halojen lambalara göre %80’e varan tasarruf sağlar. Zamanlayıcı ve sensör kullanımı gereksiz enerji tüketimini önler. Ayrıca yeni yapılacak ya da yenilenecek havuzlarda; güneş, rüzgar, ısı pompası ve biyokütle gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması işletme maliyetlerini ciddi ölçüde düşürmektedir. Ancak enerji verimliliği açısından açık ve kapalı havuzların ayrı değerlendirilmesi gerekir.

Açık havuzlarda konum seçimi, rüzgâr etkisinin azaltılması ve ısı kayıplarını önleyici havuz örtülerinin kullanılması büyük önem taşır. Havuz örtüleri hem enerji tasarrufu sağlar hem de güvenlik açısından zorunlu bir unsurdur. Havuz suyu sıcaklığı kullanım amacına bağlı olarak 27-35 ℃ arasında olmalıdır. Terapi havuzlarında havuz suyu ısısı 35 ℃ de olmalı, spor amaçlı havuzlarda ise havuz suyu ısısı 27-28 ℃ olmalıdır. Buharlaşma sonucu ortamda oluşacak yoğuşmayı engelleyebilmek için kapalı havuz ortam sıcaklığının havuz suyu sıcaklığından 3 ℃ daha yüksek tutulmalıdır. Nem dengesinin sağlanması için nem alıcı ve iklimlendirme sistemleri zorunludur. Bu sistemlerde geri kazanım üniteleri ve frekans kontrollü pompaların kullanılması enerji tasarrufunu artırır. Havuz gövdesi betonarme, prefabrik ve modüler olarak yapılabilir ancak ısı yalıtım yapılması ihmal edilmemelidir. Aynı şekilde sistemde kullanılan ısı taşıyıcı borular da izole edilmelidir. Tüm sistemlerin düzenli periyodik bakımlarının ihmal edilmemesi, enerji verimliliğinin sürdürülebilirliği açısından önem taşıyor.

“Su Kullanımı Konusunda Gerekli Önlemler Alınmalıdır”

Su kaynaklarının korunması, özellikle havuz gibi sürekli sirkülasyon gerektiren sistemlerde kritik bir başlık. Havuzlarda su tüketimini azaltmaya yönelik hangi teknik çözümler bugün gerçekten etkili sonuç veriyor? Geri kazanım, denge tankı tasarımı ve taşma kontrolü konusunda neler söylersiniz? Artes olarak su verimliliği sağlamak için havuzlarda hangi noktalara dikkat ediyorsunuz?

Küresel iklim değişimi ve doğayı tahrip eden yanlış politikalar sonucu dünyada ve ülkemizde su kaynakları azalmaktadır. Önümüzdeki yıllar karşılaşacağımız en büyük sorun su krizi olacaktır. Ülkemizdeki su krizi daha da vahim durumdadır. Su krizi ile ilgili devletin alacağı önlemler bir yana, yoğun su kullanımına dayalı olan havuzculuk sektör paydaşları da su kullanımı konusunda gerekli önlemleri almalıdır. Yüzme havuzlarının işletilmesi sırasında en büyük su kaybı ters yıkama ve havuz boşaltılması sırasında olmaktadır. Su krizini ve suyun maliyetini dikkate alarak yeni havuz yapımında geri kazanım tesisleri yapılması gerekir. Eski havuzlarda ise tadilat yapılarak ters yıkama ve boşaltma suları için geri kazanım tesislerinin devreye alınmasını öneriyoruz. Ayrıca denge tankının havuz kapasitesine uygun yapılmaması, günlük kullanımda havuz kapasitesinin üstünde yüzücünün olması, buharlaşma, bakımların programlı olarak yapılmaması gibi sorunlar bulunmaktadır.

Yüzme havuzları çoğunlukla tabandan veya yandan beslemeli üstten taşmalı olarak yapılmaktadır. Bu havuzlarda denge tankı hacmi ve taşma borularının çaplarının standartlarda belirtilen hesaplama yöntemi ile yapılmalıdır. Denge tankı hacmi yetersiz ise yüzücüler havuza girdiği zaman taşan sular denge tankı taşma borusundan dışarı gidecektir. Taşma borusu çapı, taşma beton geçiş çapı ve sayısı yetersiz ise yüzücüler havuza girdiğinde taşan su savakları aşarak yürüme platformuna veya çevre suyu taşma savağından dışarı akacaktır. Yürüme platformuna taşan su aynı zamanda güvenlik sorunu da yaratacaktır.

Artes olarak projesini ve uygulamasını yaptığımız havuzlarda ekipman seçimi ve denge tankı hacminin belirlenmesi konusunda standartları esas alıyoruz. Projelerini üstlendiğimiz işletme sahiplerini tüm konularda bilgilendiriyoruz.

Aquafun temalı projeler ve aquaparklar, klasik havuzlara kıyasla çok daha yüksek yük altında çalışıyor. Bu tür tesislerde hidrolik tasarım, filtrasyon kapasitesi ve enerji yönetimi açısından hangi ekstra mühendislik önlemleri alınmalı?

Bu tür projelerde de klasik diyebileceğimiz havuzlarda olduğu gibi standartlara uygun projelendirme ve işletme koşullarına uyulmalıdır. Bu tür projelerde yüzücü güvenliği de ön planda tutulmalıdır. Yüzücü güvenliğini sağlayabilmek için, kaydırakların imalatında, yerleşiminde ilgili güvenlik standartlarında uyulması zorunludur.

Bir havuz projesinde mühendislik yaklaşımı, sistemin nasıl çalışacağından ne kadar verimli ve sürdürülebilir olacağına kadar pek çok detayı belirliyor. Artes Havuzculuk olarak projelere yaklaşırken özellikle hangi teknik konulara öncelik veriyorsunuz? Hidrolik tasarım, ekipman seçimi, otomasyon, enerji ve su verimliliği gibi başlıklarda hangi noktalara dikkat ediyorsunuz?

Artes Havuzculuk olarak yaptığımız havuz projelerinde ve ekipman seçiminde standartları esas alıyoruz ve uygulamasını standartlara uygun olarak yapıyoruz. Firma olarak standartlar bizim için etik bir değerdir. Ancak piyasadaki rekabet koşulları, yerel yönetimler ve bireysel havuz yaptırıcıları yatırım maliyetlerini bahane ederek otomasyon, enerji verimliliği, su tasarrufu konularında ne yazık ki duyarlı davranmıyorlar.

“Standartlar Eksiksiz Olarak Uygulanırsa, İdeal Koşullar Sağlanır”

Olimpik yüzme havuzları, World Aquatics (FINA) standartlarına uygunluk kadar, sporcuların performansını etkileyen su akışı, dalga kontrolü ve konfor koşullarıyla da öne çıkıyor. Bir olimpik havuz tasarlanırken ölçü hassasiyeti, suyun havuz içindeki dolaşımı, taşma ve denge tankı sistemi, filtrasyon ve su sıcaklığı gibi başlıklar birlikte ele alındığında hem standartlara tam uyum sağlayan hem de sporcular için ideal koşulları sunarken işletme açısından da sürdürülebilir olan bir sistemi kurmak için hangi mühendislik detayları belirleyici oluyor?

Olimpik yüzme havuzlarında da diğer havuzlarda olduğu gibi filtrasyon tesisatı için uygulanan standartlar geçerlidir. Filtrasyon tesisatı için geçerli olan standartlar ve FINA normları, eksiksiz olarak uygulanırsa, ideal koşullar sağlanmış olur. İşletme açısından sürdürülebilir sistem kurmak ve standartları uygulamak yeterlidir. Standartların oluşumu birçok mühendislik disiplininin ortak çalışması sonucudur. Standartlar teknolojinin gelişmesi ve ihtiyaçlara göre beş senede bir yenilenir.

Biyolojik havuzlar, kimyasal kullanmadan doğal filtrasyon ve biyolojik dengeyle çalıştığı için klasik havuzlardan farklı bir yaklaşıma ihtiyaç duyuyor. Bu tür havuzlarda yüzme alanı ile bitkisel alanın dengesi, filtrasyon katmanları, suyun dolaşım hızı, pompa seçimi ve mevsimsel değişimler birlikte düşünüldüğünde; sistemin yıl boyunca sağlıklı ve sorunsuz çalışmasını sağlayan en önemli teknik noktalar nelerdir?

Doğal havuzlar, suyun temiz ve yüzme için güvenli kalmasını sağlamak amacıyla doğal unsurlardan yararlanan sistemlerdir. Bu özellikleri sayesinde ekolojik havuzlar veya organik havuzlar olarak da adlandırılırlar. Bu havuzlarda suyun sağlıklı kalması, bakteri ve yosun oluşumunun kontrol altına alınması için klor, UV dezenfeksiyonu ya da tuz klorlama gibi kimyasal ve mekanik yöntemler yerine bitkiler ve doğal taşlar kullanılır. Doğal havuzlar genellikle hafif yeşilimsi bir görünüme sahip olsa da doğru tasarım ve dengeli bir sistemle geleneksel yüzme havuzları kadar berrak bir su kalitesi sağlanabilir. Suyun bitkiler ve kayalar aracılığıyla temizlenmesini sağlayan bu doğal arıtma sistemini biyofiltre olarak tanımlıyoruz. Biyofiltre, doğadaki su temizleme süreçlerini birebir taklit ederek çalışır.

“Mühendisler ve Mimarlar Projelerde Kritik Bir Rol Üstleniyor”

Havuz sektörü artık yalnızca estetik ve konforla değil, mühendislik çözümleriyle de ayrışıyor. Siz hem sahada aktif çalışan hem de teknik altyapıya hâkim bir mühendis olarak, havuz projelerinde son yıllarda en kritik mühendislik kırılma noktalarının neler olduğunu düşünüyorsunuz?

Ülkemizde son yıllarda havuzculuk sektöründeki bazı teknik uygulamalarda, mühendislik ilkeleri ve mesleki etik açısından gelişime açık alanlar bulunduğunu gözlemliyorum. Mühendisler ve mimarlar, bilimin uygulayıcıları olarak projelerin sağlıklı ve sürdürülebilir biçimde hayata geçirilmesinde kritik bir rol üstlenmektedir. Ancak sektör genelinde bilimsel yaklaşımlar ve teknik standartlar her zaman yeterince önemsenmiyor. Teknik uygulamalarda standartlara ve etik ilkelere uyum büyük önem taşırken, bu süreci tamamlayan denetim mekanizmaları ve geri bildirim sistemlerinin de etkin biçimde işlemesi gerekmektedir. Ne yazık ki ülkemizde bu alanlarda henüz istenilen seviyelere ulaşılamamıştır.

2025 yılını geride bıraktık. 2025 yılı Artes için nasıl geçti? 2026 yılı için beklenti ve hedefleriniz nelerdir?

Hem yurt dışında devam eden projelerimiz hem de yurt içinde yürüttüğümüz projeler konusunda iyi bir yıl geçirdiğimizi söyleyebilirim. Güncel ekonomik ve politik ortama baktığımızda 2026 yılında yatırımların azalacağını ve bu azalmanın sektörü etkileyeceğini düşünüyorum. Bu durumun sektörümüzde faaliyet gösteren firmaları, mevcut havuzların bakımı için gerekli olan malzeme ve ekipmanların satışına yönelteceğini düşünüyorum.